Kakve nauti?ke karte trebaju po?etniku?

Autor Mala od portala, Prosinac 09, 2012, 06:10:46 POSLIJEPODNE

« natrag - naprijed »

0 Članovi i 1 Gost pregledava ovu temu.

trifida1

Estan,eto, meni je goodinama nejasno razmišljanje velike ve?ine ljudi koji krenu u prirodu neznaju?i osnove orijentacije! ::) tim likovima koje spašava Kapetanija ili GSS opalio bih takvu kaznu da im se utjera poštovanje prirode u domeni  okopavanja vrta dimenzija IQ doti?nog, u milimetrima...  :sunny: Nažalost,ta su bahata neznanja naj?eš?e vezana uz
stradavanja ljudi koji ,,vo?i,,vjeruju!  :protest: a ljudi nikako da skuže da prirodu treba upoznati i poštovati kao sebi ravnog,za po?etak.  :notworthy:
T

trifida1

Prije par dana sam slu?ajno naletio na dobru kartu pulskog aqutorija u jedinoj butigi koja se bavi nautikom na pulskoj rivi,traže?i nešto sasvim drugo!rije? po rije?,i eto nas na peljarima,knjigama i kartama,koje prodaje susretljiv trgovac!karta je originalna,od izdava?a(osjetno po kvaliteti medija na kojem je otisnuta) u mjerilu 1:55 000,sa  svim jasno vidljivim potrebnim podacima;za korisno pomagalo koje se kupuje jednom u životu,98,00 Kn nije puno,ukoliko se zna koristiti,i poistovje?ivati  azimute izmjerene u prirodi dobrom ru?nom busolom, sa 3D prikazom na karti.Istina,mjerilo gdje je 1mm na karti 55 m u prirodi i nije neka pomo? prilikom ulaska na vez ili sidrenje u uslovima smanjene vidljivosti u nepoznatom aquatoriju,ali,za dnevnu navigaciju uz obalu, pruža sve potrebne informacije o prirodi-izobate,izohipse,vegetaciju na obali,opis obale i dna...
Me?utim,  :dontknow: u prakti?noj primjeni ovakvih karata postoji i jedan prakti?an problem-karta je, naime dimenzija cca 75cm X 50 cm,a za rad na karti prenošenjem izmjerenih azimuta u prirodi na kartu,i samim radom na karti,potrebno je da karta bude fiksna,na ?vrstoj podlozi...u protivnom,svaka prenesena greška udaljenosti od 1 mm,u prirodi nosi grešku od 55 m;prenesena vrijednost kuta u stupnjevima na ve?im udaljenostima(u prirodi),redovno donosi i ve?u grešku!-Tko ima navigacijoni pult tih dimenzija?

Savjet: -  Nabaviti i nau?iti rad sa kvalitetnom ru?nom busolom-(preferirajte analognu) sa baždarenom skalom u stupnjevima max 2 stupnja gradacije;bez toga,najbolja nauti?ka karta vam ne?e pomo?i,jer ?e izmjerenost kuta u prirodi biti upitna,a time i prenesena vrijednost na kartu!
            -  Voditi ra?una o ?injenici da mjere?i azimut jedrilice u pokretu,taj se azimut mjenja ovisno o brzini i smjeru jedrilice;korisno je prije mjerenja podesiti busolu na približan azimut mjerenja,evidentirati brzinu jedrilice i kurs,te mjeriti vrijeme od trenutka mjerenje azimuta do izmjerenog azimuta...vrijeme izmjera azimuta nebi trebalo biti duže od 10 sekundi na prvi reper(svjetionik,rt,toranj svjetovnog objekta s poznatom lokacijom,bilo koja poznata lokacija koja se evidentiranim položajem u prirodi može poistovjetiti sa položajem na karti).Ponoviti isti postupak za barem još jedan azimut u istom kursu plovidbe(poželjno dva)
            - Budite svjesni da je to samo približno odre?ivanje pozicije jedrilice u prostoru ukoliko ste u kretanju-U najboljem slu?aju o?ekivana greška je 1 stupanj mjereno i 1 mm prijenosa na kartu-što je ve?a udaljenost od repera,pove?ava se i greška izmjera ;realno, radijus položaja od evidentirane to?ke na karti ne?e biti samo 55m ve? barem duplo ve?i-ovisno o smjeru i brzini kretanja jedrilice,smjeru i ja?ini vjetra, smjeru i ja?ini morske struje...  :angel7:
T

Quarnery

 Male nauti?ke karte isto?ne obale jadrana su na popisu opreme koju plovilo treba imati, treba imati i info kartu jadrana , ina?e se pla?aju masne kazne.
Redovno bi trebalo kupovati i male ispravke koje se unose u kartu, bez tih ispravki karte su za kapetaniju neispravne.
Naravno , malo tko  te ispravke ?ini.
manje više svi vozimo s neispravnim kartama.
Elektroni?ke karte su sigurno dobre i na to ne treba trošiti rije?i.
No ako se neznamo orjentirati na obi?noj karti onda smo se i teoretski i prakti?no doveli u opasnost.
veliki brodovi imaju ugra?enu svu mogu?u elektronsku navigaciju no uz to moraju imati  sve mogu?e karte svijeta (papirnate).
te karte moraju imati i sve male ispravke pa makar za njih ni teoretski ništa ne zna?ile( npr. u nekom zaljevu se dubina mora pove?ala s 1,5m na 2,4m a njihov brod ima gaz 6m). kazne iznose i nekoliklo desetaka tisu?a dolara.
To navodim zbog toga da bih istaknuo koliko je važna dobra stara papirnata karta.
pred par godina se ispod kr?kog mosta,no?u oko 22 sata, na hridine nasukala jedrilica. Kad su  iznajmljenog i dobro pla?enog skippera pitali kako se mogao nasukati kad mu je sve ozna?eno na karti, odgovorio je da nema pojma što na karti ozna?ava križi? u kruži?u.
Sad to sigurno zna!
Treba stalno u?iti i redovno to znanje obnavljati jer na moru ne možemo skrenuti sa strane, povu?i ru?nu i skoknuti nekoga zamoliti za infornaciju.

trifida1

Citat: Quarnery  u Ožujak 25, 2013, 08:35:21 POSLIJEPODNE
,, Male nauti?ke karte isto?ne obale jadrana su na popisu opreme koju plovilo treba imati, treba imati i info kartu jadrana , ina?e se pla?aju masne kazne.
Redovno bi trebalo kupovati i male ispravke koje se unose u kartu, bez tih ispravki karte su za kapetaniju neispravne.
Naravno , malo tko  te ispravke ?ini.,,
Hvala na informaciji,nisam imao pojma!  :icon_salut: Koji je papirnati izvor ovih informacija i tko ih je objavio?da znam,vjerovatno mi je onda još ponešto promaklo...  :icon_thumright:
T

Quarnery

Evo na ovom linku je pravilnkik koji je višekratno nadopunjavan:
http://narodne-novine.nn.hr/clanci/sluzbeni/261563.html
Ina?e svaka kapetanija ima svoj pristup i kriterije.
Probaj do? u Mali Lošinj bez nekog dijela opreme pa da vidiš  tong47 !!!

estan

Skiper koji ima uredne papire, a ne zna šta je plus, samo pokazuje kolko još imamo ljudi koji su po papirima nekakvi stru?njaci, a do istih su došli, bilo štrebanjem bez razumjevanja, te položivši ispit odmah izbrisali to na silu upam?eno iz mozga, ili su jednostavno kupili diplomu. :angryfire: :violent1:

trifida1

Citat: Quarnery  u Ožujak 26, 2013, 12:17:49 PRIJEPODNE
Evo na ovom linku je pravilnkik koji je višekratno nadopunjavan:
http://narodne-novine.nn.hr/clanci/sluzbeni/261563.html
Ina?e svaka kapetanija ima svoj pristup i kriterije.
Probaj do? u Mali Lošinj bez nekog dijela opreme pa da vidiš  tong47 !!!

Ahm...veliko hvala na linku,priznajem da barem ?etvrtinu nisam znao!a kao neki sam kormilar,voditelj brodice...  :merror: a,šta ?u,jadan...dok ne svarim gradivo,Trifidu na vez,nema mi druge... :nono:
S Kapetanijom na M.Lošinju imam samo pozitivna iskustva-u proteklih 8-9 godina sam bio na Lošinjskoj Regati,i bilo je 3 provjere sa strane Kapetanije-traženo je predo?eno,nisu inzistirali na hebenoj kantici za otpadno ulje,btw... :icon_salut:
T

trifida1

#27
  ?itanje karata na terenu,bilo to aquatorij ili teren na kopnu, je poistovje?ivanje svoje stojne to?ke s prostorom koji te okružuje.Iskaljeno oko ?e laganim pogledom na kartu re?i svoje ,,DA,, ili ,,NE,,po pitanju prolaska kroz prirodu. Bilo koji verificirani opis prirode-bilo da je rije? o pomorskoj karti ili zemaljskoj topografskoj karti -TREBA ?UVATI!-to je prvi pouzdani prijatelj u sjeni,koji ?e samo slikom suzbiti ego-trip tipa,,siguran sam da je to pravi smjer,etc...,,Cijena nauti?kih,ili topografskih karata nije bez razloga toliko visoka-materijal na kojem je tiskana karta sa strane izdava?a, je vraški otporan na sužavanje ili širenje pod ,,tzv. ekstremnijim uslovima korištenja,,-uprošteno-prije ?ete vi sa svoje podnošljive niske ili visoke podnošljive temperature pobje?i u prijatno,dok ?e se karta samo smiljujiti rastegnuvši se ili skupivši nemjerljivih 0,1mm...   
Me?utim,za poistovjetiti prikaz prirode na karti, sa prirodom kojom smo okruženi,nužno je imati dobru ru?nu busolu radi usjeverivanja karte i va?enja azimuta!
Bez tog drugog pouzdanog prijatelja u sjeni,onaj prvi nije potpun! 
Busola s kojom bi krenuo na kraj svijeta je  busola M53;uz malo vježbe,azimut se može skinuti u 1 stupanj,do 5 sek.izra?ena po vojnim stardandima JNA,provjerena tijekom 30-tak godina izvi?a?kih akcija,provjereni prijatelj na kojeg se možeš pouzdati bilo gdje u prirodi.
Probao i raznorazne modele-pa i digitalne-omjer preciznosti,pouzdanosti,višenamjenskih primjena je otprilike:
1.M53
2. /
3. ostalo.
U prilogu opis,a slike ukoliko se dogovorim sa ovom digitalnom budalom... :BangHead:
RU?NA BUSOLA M.53

1. OPIS BUSOLE
Ru?na busola M.53 (sl. 1) koristi se za odre?ivanje strana sveta i azimuta, kao i za merenje mesnih uglova, uglovnih rastojanja, duži na karti i dr.

Sl. 1 â€" Ru?na busola M. 53 1 â€" osnova; 2 â€" srednji deo; 3 â€" poklopac

Busola ima tri glavna dela: osnovu, srednji deo i poklopac.
Osnova (sl. 2a, b i c) je metalna plo?a kvadratnog oblika. Njeni delovi su:
-lenjiri?i sa santimetarskom i milimetarskom podelom, koji služe za merenje duži na karti, a koriste se i kao kraci koordinatomera za skidanje i nanošenje koordinata na kartu;
â€"ispust, za koji se vezuje kanap i busola drži pri upotrebi;
â€"ta?ka, koja se koristi pri nišanjenju;
â€"indeks crtica, služi za ?itanje azimuta u hiljaditima;
â€"otvor na ispustu, kroz koji se provla?i kanap (pri merenju mesnih uglova i uglovnih rastojanja);
â€"ispust sa opružicama, služi za postavljanje poklopca u željeni položaj;
â€"indeks crtica, služi za ?itanje azimuta u stepenima;
â€"lenjiri? (regleta), služi za merenje uglovnih rastojanja.


Srednji deo (sl. 2. a, b i c) sastoji se iz okrugle kutije i kružne plo?ice. Njegovi delovi su:
â€"magnetna igla, koja se sastoji od plo?ice  (oblika  pravougaonika),   severnog  i južnog kraka (oblika razvu?enih trapeza) i ležišta;
â€"stožer, na kome se magnetna igla slobodno okre?e;
â€"stepenica (na bo?noj unutrašnjoj strani kutije) sa oznakama strana sveta;
â€"uglomerna skala, sa podelom u hiljaditima (na zakošenom delu spoljne bo?ne strane kutije);
â€"providni kolopac kutije;
â€"linija na dnu kutije (u pravcu oznaka strana sveta na stepenici sever â€" jug), koja olakšava da se magnetna igla dovede u položaj sever â€" jug;
â€" uglomerna skala u stepenima (na periferiji kružne plo?ice);
â€"zavrtnji, kojima je kružna plo?ica pri?vrš?ena za dno kutije.
Poklopac (sl. 3, a, b i c) je metalan, a za osnovu je pri?vrš?en poluosovinama. Dijelovi poklopca su:
â€"elasti?na plo?a, koja poklopac drži za ispust osnove;
â€"zarez za nišanjenje;
â€"ogledalo (sa unutrašnje strane poklopca), služi za posmatranje magnetne igle pri nišanjenju;
â€"uzdužna linija (sa izgraviranim znacima prednjeg i zadnjeg nišana) služi za dovo?enje busole u pravac nišanjenja;
â€"popre?ne crte (pri dnu ogledala), za približno iznalaženje horizonta oka;
â€" uzdužni prorezi (na bo?nim spolj-nim stranama poklopca) za nišanjenje, sa skalama sa strane proreza â€" za  merenje mesnih uglova.
2. RUKOVANJE BUSOLOM
Busola se (kad se ne upotrebljava) nosi u kožnoj futroli. Pri upotrebi busola se drži položeno (u levoj ruci), a poklopac se podiže i namešta pod odgovaraju?im uglom prema osnovi busole.
Magnetna igla nema ko?nice i slobodno se kre?e na stožeru, što omogu?ava (kada se busola duže vremena ne upotrebljava) da se sa?uvaju magnetna svojstva igle.
Osnovni položaj busole je kad pokazuje pravac severa (kad se severni krak magnetne igle poravna sa indeksom, pa su pravac koji ?ine indeks, uzudžna linija i zarez za nišanjenje okrenuti severu). Suprotno od ovog prema oznaki »J«, je pravac juga. Pravac prema oznaki »Z« je zapad, a prema »I« â€" istok
Vrednost najmanjeg podeljka na uglomernoj skali za hiljadite iznosi 0â€"50, a svaki 2â€"00 hiljaditi je obeležen (2â€"00, 4â€"00, 6â€"00 itd.). ?itanje azimuta vrši se prema indeks-crtici; kada je busola u osnovnom položaju, 0â€"00 hiljaditi je prema crtici.
Vrednost najmanjeg podeljka na uglomernoj skali za stepene iznosi jedan stepen, a svaki 20-ti stepen je obeležen brojem (2 = 20, 4 = 40 stepeni itd.). Citanje azimuta vrši se prema indeks-crtici; kad je busola u osnovnom položaju, nulti (0) stepen je prema crtici.
Magnetna deklinacija (ravna najmanjem podeoku na uglomernoj skali ili ve?a) oduzima se ako je zapadna, odnosno dodaje ako je isto?na.
Najmanji podeljak reglete iznosi 2 milimetra; kad je kanap dužine 0,50 metara (pri merenju uglovnih rastojanja) iznosi 2 hiljadita. Uglovno rastojanje dobija se kada se pro?itani broj podeljka na regleti pomnoži sa dva.
Na skalama (stranama poklopca) za merenje mesnih uglova najmanji podeljak u hiljaditima je 0â€"10, a cele skale 1â€"50 (kada kanap iznosi 60 cm). Kada se mesni ugao meri kanapom dužine 50 cm, vrednost najmanjeg podeljka iznosi 0â€"20, a cele skale 3â€"00. Za merenje mesnih uglova iznad horizonta oka koristi se skala sa oznakom » + S«, a ispod horizonta sa oznakom »â€"S«.
Nišanjenje busolom vrši se na slede?i na?in: busola se prethodno otvori i poklopac postavi prema osnovi pod uglom od 60 stepeni, zatim se busola podiže u visinu brade, tako da poklopac bude prema nišanskoj ta?ki a osnova horizontalna; posle toga potrebno je okretati se na mestu sve dok se nišanska ta?ka ne uo?i kroz zarez nišana. Na kraju se pomo?u ogledala nišanska linija pažljivo dovodi u nišansku ta?ku.
3. UPOTREBA BUSOLE
Odre?ivanje strana sveta (sl. 4) vrši se na taj na?in što se busola najpre dovede u osnovi položaj, i u produženju nišanske linije prona?e neki predmet (objekat) na zemljištu, ?ime je ozna?en pravac severa.
Orijentisanje karte (sl. 5) vrši se na slede?i na?in: karta se najpre razvije na ravnu i približno horizontalnu površinu. Zatim se poklopac busole podigne i okretanjem kutije podeljak »O« (uglomerne skale za hiljadite) dovede prema indeks-crtici, posle ?ega se busola postavi na kartu, tako da leva ivica osnove bude poravnata sa isto?nom stranom okvira karte. Na kraju se karta zajedno sa busolom okre?e sve dok se busola ne dovede u osnovni položaj.
Odre?ivanje azimuta na zemljištu (sl. 6) vrši se na ovaj na?in:
â€" poklopac busole postavi se pod uglom oko 60 stepeni (prema osnovi);
â€" busola se uzima u levu ruku tako da palac bude s leve strane ispusta, a kažiprst  i srednji  prst  na  prednjoj   strani osnove;
â€"nanišani se na ta?ku (predmet, objekat, cilj) ?iji se azimut meri;
â€"zadržavaju?i isti položaj busole, kutija se palcem leve ruke okre?e sve dok severni krak magnetne igle ne bude poravnat sa trougli?em na stepenici (pri ?emu se koristi ogledalo), posle ?ega se busola spušta i pro?ita vrednost azimuta.
Odre?ivanje azimuta po karti (sl. 7) vrši se na slede?i na?in: najpre se na karti pravom linijom spoje stajna ta?ka i ta?ka (objekat, predmet, cilj) za koju treba da se izmeri azimut, pa se uz povu?enu liniju postavi jedna od bo?nih ivica osovine busole, tako da poklopac bude okrenut' prema ta?ki za koju se meri azimut. Zatim se, zadržavaju?i isti položaj busole na karti, kutija okre?e sve dok se linija na dnu kutije ne dovede u položaj paralelan sa isto?-nom ili zapadnom stranom okvira karte, posle ?ega se prema indeksu-crtici pro?ita aztmut.
Za odre?ivanje magnetnog azimuta po karti, posle spajanja ta?aka pravom linijom, kartu treba najpre orijentisati, a zatim busolu postaviti kao i u prethodnom slu?aju. Posle toga se (okretanjem kutije) severni krak magnetne igle dovodi prema trouglu na stepenici, pa se pro?ita vrednost azimuta kao i u prethodnom slu?aju.

Sl. 7 â€" O?re?ivanje azimuta po karti.

Za pronalaženje ta?ke na zemljištu ?iji je azimut poznat najpre treba prona?i ta?ku na zemljištu sa koje je azimut izmeren, zatim postupiti na slede?i na?in: busolu otvoriti i okretanjem kutije podeljak uglomerne skale (koji odgovara poznatom azimutu) dovesti prema indeks-crtici, zatim busolu postaviti u položaj za nišanjenje i okre?u?i se na mestu (zajedno sa busolom) severni krak magnetne igle dovesti prema trouglu na stepenici. Na kraju u nišanskoj liniji treba uo?iti ta?ku ?iji je azimut poznat.
Za pronalaženje ta?ke na karti ?iji je azimut poznat treba najpre kartu razviti na ravnu i horizontalnu površinu i na njoj prona?i ta?ku sa koje je azimut izmeren, tj. prona?i stajnu ta?ku. Okretanjem kutije, podeljak koji odgovara poznatom azimutu treba dovesti prema indeks-crtici, zatim jednu od bo?nih ivica osnove busole postaviti pored stajne ta?ke i busolu okretati sve dok linija koja se nalazi na dnu kutije ne bude paralelna sa isto?nom ili zapadnom stranom okvira karte. Na liniji koja se povu?e od stajne ta?ke pored bo?ne ivice osnove u pravcu poklopca, nalazi se ta?ka ?iji je azimut poznat.
Ako je magnetni azimut neke ta?ke poznat, kartu prethodno orijentisati, pa postupiti kao u prethodnom slu?aju, s tim što busolu treba okretati oko stajne ta?ke sve dok se severni krak magnetne igle ne poravna sa trouglom na stepenici. Na liniji koja se povla?i kao i u prethodnom slu?aju, treba da se nalazi ta?ka ?iji je magnetni azimut poznat.
Merenje duži na karti vrši se pomo?u lenjiri?a, koji se nalaze na zakošenim stranama osnove. Postupak je isti kao i kada se vrši merenje duži na karti sa bilo kojim drugim lenjirom.
Približno odre?ivanje horizonta oka vrši se na slede?i na?in: najpre se busola otvori i poklopac postavi pod uglom od 90 stepeni prema osnovi (sl. 8a), zatim se busola uzme u levu ruku i podigne u visinu o?iju tako da osnova bude horizontalna (na odstojanju 25â€"30 cm); posmatraju?i lik o?iju u ogledalu poklopca, popre?ne crte dovode se u sredinu luka o?iju. Na taj na?in u produženju popre?nih crta (levo i desno) na zemljištu ?e biti približan horizont oka (sl. 8b). Na liniji, tj. u produženju popre?nih crta, treba uo?iti neke predmete (objekte) na zemljištu. Pri radu naro?itu pa-žnju treba obratiti da osnova bude horizontalna, a poklopac vertikalan.

Za merenje mesnih uglova koriste se skale na bo?nim stranama poklopca, pri ?emu se prethodno odredi horizont oka.

Za merenje mesnih uglova iznad horizonta (sl. 9), busola se drži u levoj ruci, tako da palac bude s leve strane ispusta osnove. Kažiprst se postavi uz levu bo?nu stranu poklopca, tako da vrh prsta i leva strana poklopca ?ine ugao sli?an zarezu
zadnjeg nišana. Desnom rukom se uhvati kanap (?vor izme?u vrha palca i kažiprsta) pa se zategne i prinese u visinu oka. Leva ruka sa busolom jednovremeno se podiže do visine o?iju, s tim da osnova ostane horizontalna, a popre?ne crte na ogledalu budu u liniji horizonta oka.
Posle ovih prethodnih radnji pristupa se merenju, pri ?emu se nišani pored leve bo?ne strane poklopca na predmet ?iji se mesni ugao meri. Podnožje predmeta treba da padne u ugao koga ?ine vrh kažiprsta i bo?na strana poklopca. Ovo se postiže paž-ljivim horizontalnim pomeranjem leve ruke sa busolom i podizanjem ili spušta-njem vrha kažiprsta po levoj bo?noj strani poklopca. Pošto se još jednom proveri, prvo horizont oka, a zatim nišanska linija, na skali se pro?ita mesni ugao.
Za merenje mesnih uglova ispod horizonta (sl. 10), busola se uzima u levu ruku, tako da poklopac (koji je pod uglom od 90 stepeni prema osnovi busole) bude okrenut na dole, a osnova horizontalna. Busola se drži levom rukom za poklopac tako da se vrh kažiprsta prisloni uz levu bo?nu stranu poklopca, a kanap se drži desnom rukom kao i u prethodnom slu?aju. Dalji postupak je kao i pri odre?ivanju mesnih uglova iz nad horizonta, tj. busola se donese u visinu o?iju sa osnovom horizontalno, a poklopac vertikalno prema osnovi okrenut na dole.
Pošto se horizont oka proveri, nanišani se na predmet ?iji se mesni ugao meri, a ugao pro?ita kao i u prethodnom slu?aju.
Pri merenju uglovnih rastojanja (sl. 11) busola se drži zatvorena u levoj ruci, ver-tikalno sa ispustom na dole, tako da palac leve ruke bude na sredini kružne ploelce. Vrh kažiprsta klizi po gornjoj strani po-klopca, pri ?emu nokat i ivice strane bu-sole treba da ?ine ugao. Desnom rukom se drži kanap, sa ?vorom neposredno izme?u vrla palca i kažiprsta. Busola se pri niša-njenju podigne, tako da ivica strane poklopca sa kažiprstom leve ruke bude u visini o?iju, a desna ruka sa zategnutim kanapom pored desnog oka.
Merenje se vrši na taj na?in što se po?etni podeljak reglete poravna sa levom ta?kom rastojanja na zemljištu, a na desnu ta?ku rastojanja se nanišani, pomeranjem kažiprsta po ivici strane poklopca. Po završenom nišanjenju pro?ita se podeljak i sra?una mesni ugao.
Skidanje i nanošenje koordinata na kartu vrši se zatvorenom busolom. Pošto je na lenjiri?ima (koji se nalaze na zakošenim ivicama osnova) izvršena podela na milimetre i santimetre od zajedni?ke po?etne ta?ke u suprotnom smeru, oni se mogu koristiti kao kraci koordinatomera. Skidanje i nanošenje koordinata vrši se kao i sa koordinatomerom, sa napomenom da se odstojanja od koordinatnih linija moraju prera?unavati u razmer karte.
Za kretanje po nepoznatom zemljištu pomo?u azimuta potrebno je na pravcu kretanja prethodno izabrati ta?ke za orijentaciju (prelomne ta?ke) po karti i izraditi skicu (šemu) rasporeda ovih ta?aka. Zatim se kod svake prelomne ta?ke transporterom izmeri azimut na slede?u ta?ku i zapiše na skici (šemi). Pored toga, sa karte se uzimaju i drugi potrebni podaci koji su potrebni za lakše i sigurnije kretanje (odstojanja izme?u ta?aka koja se pretvaraju u parne korake, prora?unava se vreme potrebno za kretanje i dr).
Na polaznoj ta?ki (na uglomernoj skali busole) uzima se azimut prema prvoj prelomnoj ta?ki i odre?uje pravac (na na?in kako je predvi?eno za pronalaženje ta?ke na zemljištu ?iji je azimut poznat). Ukoli ko se prva prelomna ta?ka u nišanskoj liniji ne uo?i, kretanje treba vršiti u pravcu nišanske linije sve dok se ova ne pojavi, odnosno dok se ne do?e do prelomne ta?ke. Ako je teren suviše ispresecan ili nepregledan (naro?ito no?u ili po gustoj magli), pravac kretanja treba ?eš?e proveravati, a ponekad se mora kretati uz neprekidno koriš?enje busole.
Postupak na svim prelomnim ta?kama isti je kao i na polaznoj.
PROVERAVANJE I PRAVILNO KORISCENJE BUSOLE
Pre po?etka rada sa busolom (naro?ito ako se koristi prvi put) treba proveriti njenu ispravnost. Ovo se vrši na slede?i na?in:
â€" osetljivost magnetne igle proverava se pošto se busola položi na horizontalnu površinu i sa?eka da se igla umiri, posle ?ega se pro?ita podeljak prema severnom kraku; zatim se igla (nekim ?eli?nim pred-metom) izvede iz ovog položaja i sa?eka da se ponovo umiri. Ako je severni krak magnetne igle u ovom položaju prema is-tom podeljku, ona je dovoljno osetljiva. Ovaj postupak treba ponoviti više puta. Ako magnetna igla nije dovoljno osetljiva (kad daje razli?ite rezultate pri ?itanju pod istim uslovima), treba je namagnetisati;
â€" uravnoteženost magnetne igle pro-verava se prema dnu kutije. Ako igla nije paralelna sa dnom kutije, njen lakši krak treba otežati pomeranjem gajke (koja treba da se nalazi na jedom od krakova igle, a u nedostatku ove lakši krak može da se oteža lepljenjem voska ili sli?e materije. Ako navedene postupke nije mogu?e iz-vesti, busolu dati na opravku;
â€"pronalaženje stranih metalnih predmeta u busoli, može se vršiti na slede?i na?in: busola se najpre postavi na horizon-talnu površinu i sa?eka da se magnetna igla umiri; zatim se (okre?u?i busolu polako na mestu) posmatra da li magnetna igla ostaje u istom položaju. Ako igla ne zadržava isti položaj, zna?i da je u kutiji neki metalni (gvozdeni ili ?eli?ni) predmet â€" trun, koji treba ukloniti;
â€"ekscentri?nost magnetne igle (prema uglomeroj skali) utvr?uje se pošto se busola najpre postavi u osnovni položaj, pa se kutija busole okrene tako da nulti podeljak bude prema vrhu južnog (severnog) kraka magnetne igle. Ako je u tom slu?aju severni (južni) krak igle prema podeljku 180 stepeni (32-00 ili 30-00), igla je prema uglomernoj skali centri?na.
Pri radu sa busolom u nj enoj blizini ne smeju se nalaziti metalni predmeti (železni?ka pruga, gvozdeni most, gvozdeni stubovi, ograda i sl.). Za vreme jake grmljavine i  u neposrednoj  blizini  elektri?nih provodnika struje visokog napona, rad sa busolom treba izbegavati.
Pri odre?ivanju pravaca (azimuta) na zemljištu (?ak i pri najpovoljnijim uslovima) greške se ne mogu uvek izbe?i. Približno se uzima da greška od 1 stepena izaziva bo?no skretanje za 20 metara, na dužini jednog kilometra. Prema tome, pri kretanju pomo?u azimut (uo?avanju ciljeva pomo?u azimuta) ne treba o?ekivati da se cilj uvek uo?i u nišanskoj liniji. Ukoliko je nišanska linija duža, utoliko su greške ve?e.

Preneseno od proizvo?a?a.  :read2:

























T

FSW

Trifida,

Slazen se sa svime sta si napisa osin jednog malog problema, a to ti je da sa busolon na brodu dobijas azimut kompasni, tako da na brodu imas dvi korekcije, varijaciju  i devijaciju.

Za varijaciju nije problem jer je uzimas sa karte ali brodsku devijaciju ili brodski magnetizam nisan vidija ni na jednom brodu, mada je i to jednostavno za izracunat, triba ti samo jedan pokriveni smjer i malo matematike, i naravno fiksnu busolu. :D :D

marjan

Slažem se da moraju biti na brodu male karte. I tu imam problem. Ja nabavio i sjeverni i južni komplet karata. Karte posudio prijatelju, koji je izgubio 3 iz sjevernog kompleta. Jel mogu?e nabaviti male karte i pojedina?no? i gdje? Fale mi karte 13, 14 i 15.